Wat vertellen je huid, ogen en mond over jouw gezondheid?
Je staat voor de spiegel. Zoals iedere ochtend begin je met je vertrouwde verzorgingsritueel. Je reinigt je gezicht met een gezichtslotion, brengt een serum aan en daarna je dagcrème. Vervolgens doe je je make-up op. Je kijkt nog even tevreden in de spiegel en bent klaar om aan de dag te beginnen.
Maar wat als je nu eens vóór je dagelijkse verzorgingsritueel bewust in de spiegel kijkt?
Wat zie je dan eigenlijk?
Is je huid droog of juist wat vetter? Zie je roodheid, kleine onzuiverheden of misschien donkere kringen onder je ogen? En hoe zien je lippen en je ogen eruit?
We besteden vaak veel aandacht aan de verzorging van onze buitenkant. Maar staan we ook weleens stil bij wat die buitenkant ons kan vertellen?
Want je huid is meer dan alleen een beschermende buitenlaag. Ze kan ook een spiegel zijn van wat er binnen in je lichaam gebeurt.
Onze huid reageert op allerlei invloeden, zoals voeding, hormonen, slaap, stress en veranderingen in onze gezondheid. Soms zijn die veranderingen heel subtiel en merken we ze nauwelijks op.
Binnen de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) wordt al eeuwenlang op deze manier naar het lichaam gekeken. Niet alleen naar afzonderlijke klachten, maar juist naar de samenhang tussen verschillende lichaamsfuncties. De huid, ogen, mond en tong krijgen daarbij bijzondere aandacht.
Hoewel niet alle traditionele verklaringen wetenschappelijk zijn onderbouwd, is de gedachte om bewuster naar je lichaam te kijken zeker waardevol.
Je huid – de spiegel van je binnenkant
Onze huid is het grootste orgaan van ons lichaam. Ze beschermt ons tegen invloeden van buitenaf, helpt onze lichaamstemperatuur te regelen en vormt een belangrijke barrière tegen ziekteverwekkers.
Maar onze huid reageert ook op wat er binnen in ons lichaam gebeurt.
Waar kun je op letten?
- Een droge of schilferige huid: kan ontstaan door kou, droge lucht, ouder worden of veranderingen in de huidbarrière.
- Een bleke huid: kan soms wijzen op bloedarmoede, bijvoorbeeld door een tekort aan ijzer of vitamine B12.
- Een onrustige huid: puistjes, roodheid en onzuiverheden kunnen samenhangen met hormonale veranderingen, stress of ontstekingsprocessen.
- Een gelige huid: vooral wanneer ook het oogwit geel kleurt, kan dit wijzen op problemen met de lever of galwegen. Laat dit altijd medisch beoordelen!
De huid volgens de Chinese gezondheidsleer
Binnen de traditionele Chinese geneeskunde wordt de huid verbonden met de longen.
De longen hebben volgens deze leer niet alleen een functie bij de ademhaling, maar spelen ook een rol in de zogenaamde Wei Qi, de beschermende energie van het lichaam.
Een droge huid wordt binnen de TCG soms geïnterpreteerd als een verstoring van de lichaamsvloeistoffen of de longenergie.
Ook de dikke darm wordt in deze gezondheidsleer aan de longen gekoppeld.
Interessant is dat we vanuit modern wetenschappelijk onderzoek steeds meer ontdekken over de wisselwerking tussen de darmen, het immuunsysteem en de huid. Dit noemen we de darm-huid-as.
Dat betekent niet dat iedere huidklacht vanuit de darmen ontstaat, maar het laat wel zien dat verschillende processen in ons lichaam elkaar kunnen beïnvloeden.
Je ogen – wat vertellen ze over je gezondheid?
We zeggen weleens dat de ogen de spiegel van de ziel zijn. Maar ook onze lichamelijke gezondheid kan soms zichtbaar worden in en rondom onze ogen.
Waar kun je op letten?
- Droge of branderige ogen: kunnen ontstaan door veel beeldschermgebruik, droge lucht, medicijngebruik of veranderingen in de traanfilm.
- Rode ogen: kunnen wijzen op irritatie, allergieën of een ontsteking.
- Bleke binnenkant van de onderste oogleden: kan soms passen bij bloedarmoede.
- Donkere kringen: kunnen samenhangen met erfelijkheid, slaaptekort, allergieën of pigmentatie.
- Gezwollen oogleden: kunnen ontstaan door allergieën, vochtophoping of andere lichamelijke oorzaken.
De ogen volgens de Chinese gezondheidsleer
Binnen de TCG worden de ogen vooral verbonden met de lever.
Volgens deze filosofie zorgt het zogenaamde leverbloed voor voeding en bevochtiging van de ogen. Droge of vermoeide ogen worden daarom binnen deze leer soms gekoppeld aan een verstoring van het leverbloed.
Ook de nieren spelen een belangrijke rol in de Chinese gezondheidsleer.
De nieren worden gezien als de bewaarplaats van onze oorspronkelijke energie, ook wel Jing genoemd. Deze energie wordt traditioneel verbonden met groei, ontwikkeling, voortplanting en ouder worden.
Donkere kringen onder de ogen worden binnen de TCG dan ook regelmatig in verband gebracht met de nierenergie.
Je mond en tong – een kijkje naar binnen
Je poetst waarschijnlijk dagelijks je tanden en misschien gebruik je ook regelmatig flosdraad. Maar hoe vaak sta je eigenlijk stil bij hoe je tong eruitziet?
Onze mond kan waardevolle aanwijzingen geven over onze gezondheid. Het mondslijmvlies vernieuwt zich snel en kan gevoelig reageren op veranderingen in het lichaam.
Waar kun je op letten?
- Droge lippen of een droge mond: kunnen samenhangen met onvoldoende vocht, mondademhaling of medicijngebruik.
- Scheurtjes in de mondhoeken: kunnen ontstaan door irritatie, een schimmelinfectie of soms een tekort aan bepaalde voedingsstoffen.
- Een opvallend gladde of pijnlijke tong: kan onder andere voorkomen bij een tekort aan vitamine B12, foliumzuur of ijzer.
- Een witte aanslag op de tong: is vaak onschuldig, maar kan soms wijzen op een schimmelinfectie.
- Bloedend tandvlees: kan een teken zijn van tandvleesontsteking.
De tong volgens de Chinese gezondheidsleer
Binnen de traditionele Chinese geneeskunde neemt de tong een bijzondere plaats in.
Bij tongdiagnostiek wordt gekeken naar de kleur, vorm, vochtigheid en het beslag op de tong.
Een lichtroze, enigszins vochtige tong wordt traditioneel gezien als een teken van evenwicht.
Een bleke tong wordt soms gekoppeld aan een tekort aan Qi (levensenergie) of bloed.
Een opvallend rode tong wordt binnen deze leer geassocieerd met zogenaamde hitte, terwijl een dik tongbeslag traditioneel in verband wordt gebracht met de spijsvertering en de verwerking van vocht.
Daarnaast kent de TCG een tongkaart, waarbij verschillende gebieden van de tong worden gekoppeld aan orgaansystemen. Zo wordt de tongpunt traditioneel met het hart verbonden en het midden met de maag en milt.
Stress en emoties – wat zie je daarvan terug?
Er is nog iets wat we vaak in de spiegel kunnen herkennen: hoe we ons voelen.
Na een slechte nacht zien we er soms vermoeider uit. Onze ogen kunnen wat gezwollen zijn en onze huid kan doffer ogen.
Ook langdurige stress kan invloed hebben op onze slaap, spijsvertering, hormoonhuishouding en huid.
Binnen de Chinese gezondheidsleer wordt veel aandacht besteed aan de relatie tussen emoties en lichamelijk welzijn.
Zo worden boosheid en frustratie traditioneel gekoppeld aan de lever, piekeren aan de milt, verdriet aan de longen en angst aan de nieren.
Deze verbanden komen voort uit een eeuwenoude visie waarin lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wat we voelen, kan invloed hebben op ons lichaam, terwijl lichamelijke klachten ook ons emotionele welzijn kunnen beïnvloeden.
Leer je eigen lichaam kennen
We hoeven natuurlijk niet iedere ochtend uitgebreid onze huid, ogen en tong te inspecteren. En zeker niet iedere verandering betekent dat er iets mis is.
Maar het kan wel interessant zijn om bewuster te kijken.
Hoe ziet je huid eruit wanneer je goed hebt geslapen? Wat merk je wanneer je een drukke periode achter de rug hebt? Verandert je huid wanneer je anders eet of meer tijd buiten doorbrengt?
En hoe voel je je eigenlijk?
Want naast wat je in de spiegel ziet, zijn ook je energieniveau, spijsvertering, stoelgang, slaap en gemoedstoestand belangrijk.
Door hier af en toe bij stil te staan, leer je herkennen wat voor jou normaal is.
Blijven veranderingen bestaan, ontstaan ze plotseling of gaan ze gepaard met andere klachten? Laat ze dan beoordelen door een arts of andere passende zorgverlener.
Gezondheid begint met inzicht
Bekijk je lichaam als een geheel. Voeding, leefstijl, slaap, beweging en persoonlijke omstandigheden spelen allemaal een rol in ons welzijn.
De traditionele Chinese gezondheidsleer biedt daarbij een interessante aanvullende kijk op de samenhang tussen lichaam en geest.
Misschien begint bewuster omgaan met je gezondheid wel met iets heel eenvoudigs.
Morgenochtend, voordat je je gezicht reinigt en je dagcrème aanbrengt, eens wat langer in de spiegel kijken.
Niet om te zoeken naar rimpeltjes, onzuiverheden of andere schoonheidsfoutjes.
Maar om jezelf beter te leren kennen.
Want gezondheid begint met aandacht. Aandacht voor jezelf en voor wat je lichaam je vertelt.